Magisch kurkuma als ontstekingsremmende anti-oxidant

De magie van kurkuma

Kurkuma (Curcuma longa) ook wel koenjit genoemd is een specerij, afkomstig uit India en een aantal andere subtropische landen in Azië waar het al duizenden jaren wordt gebruikt, zowel in de keuken als bij religieuze ceremonies.
In bepaalde opzichten lijkt kurkuma op gember, omdat het er een aantal werkzame stoffen mee deelt.

Van de plant wordt niet zozeer het blad maar de wortel gegeten en het is ook de wortel, die zorgt voor de karakteristieke smaak en oranje kleur. Na de oogst wordt de wortel of meteen tot een pasta gemalen of eerst gedroogd en dan tot poeder vermalen.

Kurkuma wordt in heel Azië in pittige gerechten gebruikt vanwege de typische smaak. Maar dat is niet waarom kurkumapoeder beroemd is geworden. Kurkuma wordt al duizenden jaren gebruikt om de maag te kalmeren en leverziekten te bestrijden. Daarnaast wordt het op de huid geberuikt om wonden te genemzen omdat het bekend staat om haar antimicrobiële eigenschappen. Vanwege de intens oranje kleur is kurkuma nog steeds populair als kleurstof in kleding.

Kurkuma bevat veel verschillende Turmeric contains many different beneficial micro-nutrients, among which beta-carotene, ascorbic acid (vitamin C) calcium, flavonoids, fibre, iron, niacin, potassium, zinc and more. Aside from all of these, there is one active ingredient that makes turmeric different from the rest of its kind: curcumin.
De voornaamste werkzame stoffen, die in kurkuma worden aangetroffen zijn 3 soorten curcuminoïden: curcumine, demethoxyl-curcumine en bisdemethoxyl-curcumine. Al deze 3 curcuminoïden lijken sterk op elkaar maar van de drie is curcumine de sterkste.

Curcumine en de andere curcuminoïden blijken een grote invloed op de gezondheid te kunnen uitoefenen vanwege het feit dat het een krachtige antioxidant is en omdat kurkuma in staat is om twee belangrijke enzymen te moduleren die bij het ontstekingsproces betrokken zijn, te weten LOX en COX.
Behalve in kurkuma is curcumine ook aanwezig in gember, maar dan in veel lagere doseringen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat curcumine een zeer krachtig ontstekingsremmende stof is, die zelfs tumorgroei kan afremmen.

Curcumine kan ook de stofwisseling opjagen, door leeftijd afnemend leervermogen verbeteren en het hart gezond houden omdat er minder plaques in bloedvaten gevormd worden. Curcumine kan zelfs de gevolgen van diabetes verzachten.

Verwar kurkumapoeder niet met kerriepoeder. Kerriepoeder bestaat uit een veelvoud van specerijen, waaronder kurkuma/koenjit, komijn en chilipoeder warvan het aandeel chilipoeder bepaalt hoe heet de kerrie smaakt. Omdat kerrie veel kurkuma bevat deelt het een aantal van de gunstige eigenschappen, maar bedenk wel dat er maar heel weinig curcumine in aanwezig is.

Zelfs in kurkumapoeder is de concentratie aan curcumine hooguit 3% waardoor het bijna onmogelijk is om dmv het eten van kurkumapoeder betekenisvolle hoeveelheden curcumine binnen te krijgen.
Mocht u tot doel hebben om ook de vruchten te plukken van de gezondheidsvoordelen, betekent dit dat u tenminste de aanbevolen orthomoleculaire dosering binnen dient te krijgen en dat kan in feite alleen met een supplement dat een curcumine-extract bevat.
Er zijn tegenwoordig veel supplementen op de markt, maar vooral de goedkoopste supplementen zijn zwaar ondergedoseerd en bevatten een te lage dosering curcumine.
Daarnaast kan curcumine vrij slecht door het lichaam worden opgenomen. Door curcumine te combineren met piperine (de werkzame stof in zwarte peper) verbetert de opname aanzienlijk met een factor 2. Het is echter nog beter om een 'opgevoerd' curcumine extract te gebruiken, waarbij curcumine gekoppeld wordt aan een vetcomponent zoals in Longvida en Meriva-supplementen.

Curcumine voor je gezondheid

Ondanks dat curcumine al eeuwenlang gebruikt wordt, is er pas sinds kort ook wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de geneeskrachtige eigenschappen ervan. Er lopen nog steeds onderzoeken naar het mogelijk gebruik tegen een veelvoud van ziekten zoals nierziekten en hartziekten, arthritis, verschillende soorten kanker en bij darmziekten zoals IBS. Er wordt zelfs gekeken naar eventuele invloed op Alzheimer, diabetes en een aantal andere aandoeningen.

Artritis

Een van de opmerkelijkste invloeden van curcumine op het lichaam is dat het ontstekingsreacties remt, zoals bijvoorbeeld in gewrichten, waar een chronische ontsteking leidt tot artritis.

In een onderzoek dat in 2012 werd gedaan met patiënten die leden aan reumatoïde artritis, kreeg een groep 2x per dag 500mg curcumine. Curcumine bleek zelfs werkzamer te zijn dan het bekende zelfzorgmedicijn diclofenac (ook wel bekend als Voltaren). Bovendien is curcumine ook veilig in het gebruik zonder nevenverschijnselen.

In een ander onderzoek dat drie jaar eerder in 2009 werd gedaan bij mensen die artritis in de knie hadden, werd 4x per dag 500g curcumin gegeven of 2x per dag 400mg ibuprofen. Daarna werd gekeken hoeveel pijn men ervoer bij lopen over vlak terrein, trappen op en af lopen evenals een korte wandeling van 100 meter.
Zowel ibuprofen als curcumine gaven evenveel pijnverlichting bij een kort stukje lopen of het trappen op en aflopen, maar bij een wandeling van 100m gaf curcumine het beste resultaat, terwijl het ook minder maagklachten opleverde.
Dat is niet zo verwonderlijk als je weet dat kurkuma net als gember juist bij maagklachten wordt gegeven.
Er zijn nog veel meer soortgelijke onderzoeken gedaan, allen met het gelijksoortige positieve eindresultaten.

Uiteraard is het een veel fijnere optie om bewezen werkzame natuurlijke alternatieven te gebruiken, vooral wanneer ze zo veilig zijn en geen noemenswaardige neveneffecten hebben.
Ter vergelijking: in de Lancet werd in 2013 een overzicht gegeven van de nadelige effecten van populaire ontstekingsremmende middelen (NSAIDs) gegeven. Ibuprofen bleek even nadelig in te werken op de hartgezondheid als een inmiddels verboden middel Vioxx en mogelijk de oorzaak van duizenden doden als gevolg van hartzwakte.

Bij arthritis is curcumine even werkzaam en veiliger dan medicijnen. Mocht u echt liever een huis-tuin-en-keuken curcumine willen nemen, gebruik dan altijd zuiver kurkumapoeder omdat kerriepoeder echt een veel te lage dosis curcumine bevat.
Het beste is echter om curcumine als supplement te nemen en dan is een variant afkomstig van Longvida of Meriva die met de hoogste kwaliteit. Nog beter werkt het om dit te combineren met een dagdosis van 1500mg glucosamine.

Ontstekingsreacties

Curcumine is een natuurlijk ontstekingsremmend middel. Ontstekingen zijn in tegenstelling tot wat u zou denken eigenljk een heel gezond fenomeen. Ontstekingsprocessen zijn bedoeld om schade aan het lichaam te repareren en ziekteverwekkers te bestrijden. Zonder een ontstekingsproces worden deze ziekteverwekkers en andere schadelijke stoffen het lichaam te machtig en kunnen ze zelfs een verzwakt lichaam de dood veroorzaken. Op korte termijn werkt een acute ontstekingsreactie dus positief.
Het is pas bij laaggradige chronische ontstekingen dat het mis gaat en zelfs lichaamseigen weefsel wordt aangetast.
Er zijn veel ziektes waarbij chronische ontstekingen een rol spelen, zoals bij hartziekten, kanker, Alzheimer en nog een aantal andere levensverziekende ziekten. Het is fijn dat curcumine even krachtig blijkt te zijn als veel ontstekingsremmende medicijnen zonder de gevreesde neveneffecten.

Curcumine verhoogt de antioxidantstatus in het lichaam. Oxydatieve schade door vrije radicalen is een van de oorzaken van het algehele verouderingsproces, wat zich uit in tal van leeftijdsgerelateerde ziekten als kanker, atherosclerose en tal van (letterlijk) zenuwslopende ziekten.

Vrije radicalen hebben de neiging om een interactie aan te gaan met biologische moleculen in het lichaam zoals vetzuren, eiwitten of DNA. Curcumine blijkt in staat te zijn om de werking van vrije radicalen te neutraliseren door zelf een verbinding aan te gaan met deze lichaamseigen moleculen.
Curcumine is bijvoorbeeld ook in staat om bloedvatwanden sterker te maken. Patiënten die voor en na een hartoperatie curcumine slikten, bleken 65% minder kans te hebben op een hartaanval tijdens het verblijf in een ziekenhuis.

Waar is kurkuma nog meer goed voor?

Er is ook anekdotisch bewijs dat curcumine de groei van tumorcellen remt, maar hiervoor is nog aanvullend onderzoek nodig om dit te bevestigen.

In elk geval blijkt curcumine wel in staat om de cholesterolspiegel positief te beïnvloeden omdat het de lever in staat stelt om LDL-cholesterol sneller uit het lichaam te verwijderen.
Curcumine blijkt een boodschapperfunctie te hebben, die communiceert met genen in de levercellen en de lever zo ertoe aanzet om meer mRNA aan te maken, zodat er ook meer receptoren worden aangemaakt om slecht cholesterol af te vangen.

Eenmaal in het lichaam, kan curcumine ook de bloed-hersenbarrière passeren, waar het de aanmaak van bilirubne stimuleert, wat een beschermende functie heeft in de hersenen.

Curcumine kan zelfs werken bij depressiviteit. Bij 60 patiënten die curcumine slikten, was het resultaat vergelijkbaar met dat van het bekende middel, Prozac. De groep die beiden tegelijk nam, ervoeren de allerbeste resultaten, wat betekent dat als ze samen worden ingenomen, de dosering van Prozac verlaagd kan worden voor een vergelijkbaar resultaat.

Curcumine blijkt effectief te zijn in een veelvoud van ouderdomsziekten en kan met recht een antiverouderingssupplement genoemd worden. Het is mogelijk niet voor niets dat juist in Okinawa, de Japanse provincie waar mensen gemiddeld het oudste worden, kurkumathee erg populair is. Het is heel gemakkelijk te maken: breng evenveel water aan de kook als voor een pot thee en voeg daar een theelepel gemalen kurkumapoeder aan toe en laat het dan 10 minuten staan. Voor een lekkere smaak kunt u gember en honing toevoegen.
Vlees kunt u heel goed insmeren met kurkumapasta, wat ertoe leidt dat er minder kankerverwekkende PAKs worden gevormd wanneer het vlees aanbrandt in de pan of op de grill.
Kurkuma kan zelfs in desserts worden gebruikt. In Libanon wordt vaak kurkuma gebruikt om mierzoete gerechten wat minder zoet te maken. Probeer het eens, het zou u wel eens beter kunnen bevallen dan u denkt.

Zoals al in het begin van het artikel werd vermeld, is kurkuma van origine vooral populair voor het behandelen van maagbezwaren. Wanneer dit het geval is, werkt een dosering van 4x 500mg per dag het beste.
Kurkuma kan ook uitwendig gebruikt worden. Bij een verstuikte pols of enkel dient u een pasta te maken door twee delen kurkumapoeder te mengen met 1 deel zout en genoeg water om het smeerbaar te maken. Breng dit aan op het getroffen lichaamsdeel, dek het af met een oude theedoek en laat dit 20 minuten tot een uur zitten. Herhaal dit elke dag tot de pijn sterk afgenomen is.

Kurkuma wordt zelfs vandaag nog als verfmiddel gebruikt. Probeer het zelf door 3 eetlepels kurkuma door een pot kokend water te roeren en een paar minuten te laten staan. Het verfbad is dan klaar voor gebruik om een shirt oranje-geel te kleuren.

Kortom als u nog geen kurkumapoeder in uw keukenkastje heeft staan is het de hoogste tijd om het in te slaan bij de dichtstbijzijnde supermarkt.

Kurkuma is veilig in het gebruik en veroorzaakt geen kwalijke neveneffecten, zolang er normale doseringen van gebruikt worden. Omdat er te weinig informatie voorhanden is over wat het bij zwangere vrouwen doet, wordt voorlopig aangeraden om inname te beperken bij zwangerschap of tijdens borstvoeding.
De enige belangrijke contra-indicatie is wanneer u galblaasklachten heeft of chronisch last van brandend maagzuur. Ook dient u voorzichtig te zijn met inname na een operatie omdat kurkuma de bloedstolling kan vertragen.

Aan artikel gerelateerde producten

Get every new article on your mail