Fluoride, vermijden of niet?
Fluoride, vermijden of niet?

Een jaar geleden bepaalde de Hoge Raad dat het belastingtarief voor gefluorideerde tandpasta verlaagd zou kunnen worden van het hoge tarief van 21% voor luxe goederen naar het lage tarief van 6% voor zelfzorgmiddelen en voedingssupplementen omdat het als een medicijn kan worden beschouwd aangezien gefluorideerde tandpasta zou beschermen tegen gaatjes. Daardoor ontstond een behoorlijk prijsverschil tussen gefluorideerde en niet-gefluorideerde tandpasta.
En dat terwijl wij en wij niet aleen vraagtekens zetten bij de effectiviteit van fluortandpasta. Maar hoe zit het eigenlijk met de giftigheid ervan?  

Zoals vaker het geval is, is de giftigheid van fluoride afhankelijk van de dosering en het soort fluoride.
Fluoride is een natuurlijk voorkomend mineraal. We krijgen het op veel verschillende manieren binnen. Vanuit de lucht als luchtvervuiling, maar ook in drinkwater (zelfs als het niet expres wordt toegevoegd) , tandpasta, mondwater, dranken, medicijnen, verdovingsmiddelen, fluoridetabletjes en als residu van bestrijdingsmiddelen in voeding.

Maar het meeste krijgen we binnen via tandpasta en mondwater. Mensen in Groot-Brittannië of de VS krijgen het vaak ook binnen via het drinkwater omdat men het daar toevoegt om tandbederf tegen te gaan, zodat je het kan beschouwen als een verplichte medicatie.

Net zoals veel andere alledaagse middelen, die achteraf giftig blijken te zijn, dateert fluoridegebruik van de Tweede Wereldoorlog, toen het gebruikt werd om kernwapens te maken. Voor het opwerken van uranium en plutonium werd vooral in de Koude Oorlog ook veel fluoride gebruikt.
Na de Tweede Wereldoorlog werd fluoride vooral ingezet als rattenverdelgingsmiddel. Maar omdat de verdere behoefte aan fluorde sterk afnam , werd door de fluoride-winningsindustrie aan wetenschappers gevraagd om een andere commerciële toepassing op te sporen.

Vandaag de dag wordt fluoride aan 10% van het Britse drinkwater toegevoegd (en dat lijkt alleen maar toe te nemen) en maar liefst 60% van de Amerikaanse bevolking drinkt gefluorideerd drinkwater.
Dit staat in scherp contrast met wat de rest van Europa doet. Daar heeft men massaal de fluoridering van drinkwater afgewezen op basis van het argument dat het niet (afdoende) werkt en dat het moreel verwerpelijk is om een gehele bevolking verplicht een medicijn op te dringen.

De meesten van ons is verteld dat gefluorideerd water tanden beschermt tegen gaatjes. Helaas is dat niet waar. De meeste onderzoeken zijn gedaan met calciumfluoride en niet met de veel giftiger variant, die ook niet eens voedselveilig is.

Vraagtekens bij de effectiviteit van fluoridering
Er zijn aanzienlijke verschillen tussen calciumfluoride wat van nature voorkomt en datgene wat feitelijk industrieel afval is en in de VS en GB aan drinkwater, te weten hydrofluorsiliciumzuur wat een afvalproduct is uit de kunstmestindustrie en zonder goede opzuivering wordt toegevoegd aan drinkwater, waardoor er nog allerlei andere vervuilende stoffen in zitten zoals arsenicum, beryllium, lood, cadmium, kwik, silicium, en andere vervuilende stoffen tot aan radioactief polonium aan toe.

Sommigen komen met het argument dat een beetje gif de voordelen wel waard zijn, namelijk een gezonder gebit.
Maar uit een grootschalig onderzoek in de VS onder wel 39.000 kinderen werd praktisch geen enkel verschil gevonden tussen kinderen die in een gebied met of zonder gefluorideerd drinkwater woonden. Desondanks bleef men volharden in de aanbeveling om water te fluorideren.
Een bijkomend argument tegen het nut van fluoridere is dat in gebieden waar men gestopt is met het fluorideren van drinkwater het tandbederf niet toenam.

Wat gefluorideerd drinkwater wel doet is het laten ontstaan wat ook wel 'zebratanden' worden genoemd en officieel fluorose heet. Tanden worden dan vlekkerig met gele of zelfs bruine plekjes, wat een teken is van fluoridevergiftiging.
Deze zogenaamde fluorose neemt in de VS onder met name tieners hand over hand toe.

Uit onderzoeken blijkt fluorose vooral voorkomt in gebieden waar van nature fluoride in water aanwezig is, maar dat het percentage fluorose maar ietsjes lager is in gebieden waar fluoride opzettelijk wordt toegevoegd. Uiteraard komt fluorose amper voor in gebieden, waar geen fluoride wordt toegevoegd aan drinkwater.

In Groot-Brittanië echter, blijkt fluorose van het gebit maar liefst bij 54% van de 8-9 jarigen voor te komen als ze in een gebied woonden waar er fluoride aan drinkwater werd toegevoegd.
Maar zelfs in een gebied waar dat niet gebeurt, bleek toch maar liefst 23% van de 8-9 jarigen hier last van hebben.
Men kan niet anders dan concluderen dat kinderen zelfs zonder extra toevoeging van fluoride aan drinkwater, te veel binnen kunnen krijgen uit tandpasta.

Fluoride stapelt zich op
Heel erg lang is aangenomen dat fluoride in korte tijd het lichaam verlaat en dat de halfwaardetijd ervan slechts 3,5 uur bedraagt. Aan de hand van een aantal fluoridevergiftigingen in Alaska moet men concluderen dat deze aanname niet juist blijkt te zijn. Van de totale daginname van fluoride blijkt ongeveer de helft opgeslagen te worden en met name in het gebit en de botten. Fluoride wordt in zulke hoge mate opgeslagen dat het kan leiden tot een toename van botbreuken in met name de heup.
Hoe snel dat gebeurt, hangt uiteraard van de dosering af. De meeste onderzoeken concluderen dat de gebruikelijke dosis van 1-3 ppm ‘veilig’ is, maar dat hogere doseringen wel risicovol kunnen zijn.

Wanneer is het te veel?
Voorstanders van fluorideringen hebben altijd gezegd dat een gehalte van 1ppm absoluut veilig is en dat er tusen 2250 en 4500x zoveel nodig is om een volwassene te doden en 250-500x zoveel om een kind te doden.
Maar de dosering waarbij iets giftig is, dwz waarbij behandeling tegen vergiftiging nodig is, is vele malen later, dat is slechts 32-64 mg per kg lichaamsgewicht.
Als we dan weten dat we gemiddeld 33% inslikken van wat we aan tandpasta op de tandenborstel doen, is het mogelijk een rekensom te maken.
En dan blijkt dat de meeste soorten tandpasta, genoeg fluoride bevat om giftig te zijn voor jonge kinderen.
Voor een kind 10kg weegt is de giftige dosering ongeveer 50mg fluoride. Dat krijgt het al binnen wanneer het 1/3e tube naar binnen werkt van een hooggedoseerde tandpasta met 1500ppm en een halve tube van één met 1000ppm fluoride.
En met een hele tube krijgt het al genoeg binnen om ervan dood te gaan.
Vandaar ook dat er in de VS op verpakkingen voor tandpasta nu ook voor vergiftiging van kinderen gewaarschuwd wordt.

Wat kunt u zelf doen?
Uiteraard is het hebben van een gezond gebit heel erg belangrijk. Het is niet alleen belangrijk voor de mond zelf maar ook voor de rest van het lichaam. Een slechte mondhygiëne wordt in verband gebracht met een hogere kans op hartziekten en hersenbloedingen.

De overheid en de officiële verenigigingen voor mondzorg zullen onder invloed van de machtige chemische industrie blijven pleiten blijven voor fluoridering terwijl milieubeschermers daar geheel anders over denken.

Wanneer u toch fluoride-tandpasta wilt blijven gebruiken is er een eenvoudige oplossing. Gebruik gewoon minder. Het is niet nodig om de hele tandenborstel te bedekken met tandpasta. Een klein beetje ter grootte van een erwt is al genoeg om het gebit van een volwassene te reinigen. Kinderen hebben slechts een piepklein beetje nodig.

Wanneer u zich wel iets aantrekt van de gegevens die aanwijzen dat fluoride een systemisch gif is en beter niet kan worden ingenomen, dan zijn er gelukkig welk voldoende fluoride-vrije tandpasta en mondwater beschikbaar.

Ons commentaar
Gelukkig is men in Nederland en andere Europese landen van het onzalige idee afgestapt om fluor aan het drinkwater toe te voegen, dankzij het massale protest van zowel de bevolking als artsen tegen medicalisering van het drinkwater zonder dat er voldoende bekend was over risico's op de lange termijn.
Desondanks komen we af en toe nog eens oprispingen in de media tegen ivm de weer toenemende slechte staat van kindergebitten. Gezien de geringe verbetering van de toestand van het gebit na fluoridering is dat een idee dat zo snel mogelijk de kop in gedrukt dient te worden.

Wijzelf hebben ons al ruim 25 jaar onthouden van het gebruik van fluoridetandpasta en gebruiken naar volle tevredenheid de meestal vrij eenvoudig verkrijgbare Parodontax.
Sinds ongeveer een jaar hebben we aan het tandenpoetsritueel uitgebreid: een mondprobioticum als kauwtablet.
Mondprobiotica kunnen op eenvoudige wijze een bijdragen leveren aan een gezonder gebit omdat ze de mondflora aanzuiveren, zoals die bij gezonde mensen wordt aangetroffen en ongewenste bacteriegroei, waardoor we letterlijk uit de mond gaan stinken, tegengaan.

Get every new article on your mail