LASIK
In de afgelopen twintig jaar is ooglaseren ongelooflijk populair geworden. De reden waarom is gemakkelijk te begrijpen: na een operatie hoef je geen contactlenzen of een bril meer te dragen en zie je toch (bijna) perfect. Toch horen we af en toe horrorverhalen. Eind vorig jaar was er een uitzeinding op de tv over een huisarts, die na een operatie vreselijke zenuwpijnen kreeg aan zijn oog.
Experts beweren dat dit fenomeen zo zeldzaam is, dat niemand die over een ooglaseroperatie nadenkt, zich daar zorgen over hoeft te maken.
Omdat ondergetekende ook heeft zitten nadenken over zo'n operatie en een partner heeft, wiens ogen verprutst zijn door een oogchirurg die zijn dag niet had, had ik genoeg motivatie eens uit te zoeken wat dan wel realistische risico's zijn bij ooglaseren en of ze me overhalen het al dan niet te laten doen.

Uiteraard zitten er aan welke operatie dan ook risico's en dien je je op de hoogte te stellen over de mogelijke nadelen en gevaren. Dus ook voor zulke populaire operaties zoals een ooglaserbehandeling (LASIK).

Er zijn iderdaad complicaties bekend bij ooglaserprocedures en sommigen zijn algemener dan anderen. Hoe weet je of je je echt zorgen moet maken?

Uit onderzoek dat aan het eind van de jaren '90 gedaan werd, bleek dat er 5% kans was op complicaties bij ooglaseren. Sinds die tijd zijn technieken verbeterd en hebben chirurgen ook meer ervaring gekregen, zodat de kans op complicaties nu nog maar 1% is.
Let wel, die 1% kans gaat alleen op wanneer er voorafgaand aan de operatie, zorgvuldig wordt gekeken wie er wel en wie niet geschikt is voor een operatie. Maar dan nog, zo schat de Amerikaanse Vereniging voor Oogheelkundige in, moet 10% van de patiënten alsnog opnieuw terugkeren voor een nieuwe behandeling om een optimaal eindresultaat te verkrijgen.
Het goede nieuws is dat de meeste complicaties na een ooglaseroperatie vrij snel verdwijnen.
Mogelijke complcaties zijn :
  1. Flap. Bij deze operatie wordt een flapje boven het hoornvlies opgetild, waarna het hoornvlies bewerkt wordt. Uiteindelijk wordt het flapje dan weer teruggeplaatst, waarbij het als een soort verbandje gebruikt wordt. Dit flapje kan op verschillende manieren opengesneden worden. Eén manier is met een microkeratoom, waarbij er een risico is dat er krasjes ontstaan op het oog. Met een nieuwe IntraLase technologie is de kans daarop een stuk minder geworden. Uit onderzoek blijkt dat het doorsnijden van een flapje niet zo'n goed idee is.
    Andere complicaties zijn Diffuse Lamellar Keratitis (DLK), ook wel bekend als "het zand van de Sahara". Hierbij komen dode oogcellen onder het flapje terecht en schrapen daar over het dan erg gevoelige hoornvlies. Het hoornvlies ziet deze dode cellen aan als indringers en er ontstaat dan een ontstekingsreactie, waarna het oog beschadigd raakt. Als niet snel gehandeld wordt, kan het oog permanent beschadigd worden. Er is vaak een extra operatie nodig om de schade, die door deze dode oogcellen veroorzaakt worden, te verwijderen.
  2. Astigmatism & dubbelzien. Wanneer een ooglaserbehandeling niet goed wordt uitgevoerd of wanneer het hoornvliesoppervlak niet glad is, kan er ook niet gelijkmatig hoornweefsel worden verwijderd en kan er astigmatisme ontstaan. De symptomen van astigmatisme zijn wazig zicht en dubbelzien.
    De meeste mensen die deze complicatie ervaren moeten opnieuw onder het mes om dit probleem te verhelpen.
    Een lichte opzwelling van het oog kan eveneens dubbelzien veroorzaken: dit effect is dan tijdelijk en lost vanzelf op , al dan niet met behulp van oogdruppels.
  3. Keratectasia is een zelfdzame complicatie, die ontstaat wanneer de chirurg een te diepe snee maakt in het flapje of wanneer er te veel hoornweefsel wordt verwijderd tijdens de operatie. Hierdoor kan het hoornvlies ernstig verzwakt raken en kan deze bol gaan staan, waarna er een vertekend beeld ontstaat. De correcte behandeling na deze zeldzame complicatie is het dragen van contactlenzen tot een hoornvliestransplantatie toe.
  4. Lichtgevoeligheid. Sommige patiënten ervaren weken achtereen een overgevoeligheid voor licht. Dit wordt meestal behandeld met ontstekingsremmende middelen om te voorkomen dat deze overgevoeligheid erger wordt.
    Ondanks het gebruik van deze middelen kan het voorkomen dat sommigen deze neveneffecten nog veel langer ervaren of in het ergsdte geval, permanent ongemak overhouden.
  5. Droge ogen zijn zo'n beetje het meest voorkomende nadelige gevolg van ooglaserchirurgie, waarna er ook kans is op ontstekingen, infecties en wazig zien.
    Droge ogen krijgt men omdat het oog niet in staat is om genoeg traanvocht aan te maken. Daarom krijgt vrijwel iedereen na een ooglaserbehandeling oogdruppels mee om droge ogen te verhelpen.
    Bijna iedereen meldt vervolgens dat het na een paar dagen al beter met ze gaat. Wanneer het fenomeen langer aan houdt dient men ook langere tijd kunstmatig traanvocht te gebruiken. Bij ernstige gevallen is vaak een nieuwe operatie nodig, waarbij traanbuisjes worden dichtgemaakt, zodat traanvocht niet spontaan kan verdwijnen.
    Wanneer u nu al last heeft van chronisch droge ogen en aan ooglaseren denkt, is het belangrijk dat u dit probleem eerst oplost voor u verder gaat met de procecdure. Anders zou u wel eens teleurgesteld kunnen zijn over het eindresultaat van een ooglaserprocedure. Sowieso worden mensen met chronisch droge ogen meestal geweigerd.
  6. Infecties. Zoals met meer operaties, is er een kans op infecties na een operatie. Bij ernstige en onbehandelde infecties kan iemand zelfds blind of permanent slechtziend worden. Wees dus uiterst alert op enig teken van infectie, omdat dit onmiddellijk behandeld dient te worden met medicijnen en soms met een extra operatie. Gelukkig is er niet zoveel kans op infecties bij een operatie. Sterker nog, de kans op infecties is groter bij het dragen en niet correct reinigen van contactlenzen.
    Desondanks schrijven heel wat artsen preventief oogdruppels voor, waarin antibiotica of ontstekingsremmende middelen zitten om het risico op infecties na een operatie te verlagen. Bovendien schrijven sommigen ook algehele antibiotica voor of geven advies hoe u uw oogleden en wimpers het beste schoon houdt.
  7. Nachtblindheid, dubbelziendheid of een halo-effect nabij lichtbronnen kan soms voorkomen na een ooglaserbehandeling. Sommige mensen hebben ook moeite met contrast zodat voorwerpen er ineens wazig uit zien. Dit kan speciaal problematisch worden als u 's nachts fietst of auto rijdt 
    Verminderd zicht tijdens de nacht was voorheen heel normaal bij de traditionele ooglaserbehandelingen. Dit kan ook voorkomen wanneer de chirurg een te klein deel van het hoornvlies rondom de pupil behandelt.
    Ofschoon de meeste patiënten ervaren dat de problemen met nachtblindheid tijdelijk zijn en na een paar maanden verdwijnen, is nachtblindheid voor sommigen een permanent probleem. Speciale oogdruppels en eventueel aanvullende operaties kunnen dan een oplossing zijn.
  8. Verkleuring. Meteen na een operatie zullen veel mensen zien dat het oogwit roze of rood kleurt. Ofschoon deze verkleuring meestal maar een paar dagen duurt, kan dit soms permanent zijn. Een blijvende verkleuring van het oogwit is niet zo'n fraai gezicht maar is niet schadelijk en er is geen nabehandeling nodig. 
  9. Over- of ondercorrectie. LASIK houdt in dat het hoornvlies van vorm verandert. De hoeveelheid weefsel die daarvoor verweijderd moet worden hangt af van de mate waarin iemand bijziend of verziend is.
    Wanneer bij een operatie te veel (of te weinig) hoornvlies verwijdert, kan het gevolg zijn dat iemand wazig gaat zien of op andere wijze hinder ervaart. Deze overlast is vergelijkbaar met wat gebeurt als u geen lenzen of bril draagt. Velen moeten dan alsnog contactlenzen of een bril dragen om perfect te kunnen zien. Of nog een keer onder het mes gaan. Althans, als er niet genoeg hoornvlies is weggehaald.
  10. Blindheid. Gelukkig is blindheid als gevolg van een mislukte oogoperatie een zeer zeldzame complicatie. Dit kan gebeuren wanneer het apparaat waarmee gesneden wordt, ineens niet meer goed werkt of de chirurg een onvergeeflijke fout maakt.
    In sommige gevallen kunnen andere complicaties, zoals infecties die niet meteen behandeld worden ook tot blindheid leiden


De meeste mensen kunnen zonder risico een ooglaseroperatie ondergaan. Maar voor sommigen is het beter om nooit onder het mes te gaan.
Een van de belangrijkste dingen die u dient te doen is om genoeg vragen te stellen aan degene, die u gaat behandelen.
Omdat door het ooglaseren het hoornvlies van vorm verandert en ook dunner wordt, is het ondergaan van zo'n operatie voor iemand met dun hoornvlies een flinke risicofactor: u loopt dan kans dat het oog gaat opzwellen en uitpuilen of dat uw gezichtsvermogen er niet beter op wordt.

Als normale procedures worden gevolgd, worden bij het intake gesprek gedetailleerde vragen gesteld over uw ooggezondheid en worden uw ogen ook nauwkeurig onderzocht om er zeker van te zijn dat er geen complicaties optreden.
De kans dat u niet geschikt bent voor een ooglaserbehandeling is vrij groot als u :  

  • een oogziekte heeft, waarbij uw gezichtsvermogen steeds meer verslechtert en/of uw hoornvlies dunner wordt (keratoconus). Wanneer keratoconus in uw familie voorkomt, wees dan zeer voorzichtig, zelfs wanneer u er (nu nog) geen last van heeft.
  • lijdt aan keratitis, uveitis, herpes simplex, waarbij het oog getroffen wordst of wanneer u een andere ooginfectie heeft
  • beschadigingen of andere afwijkingen aan het oog of ooglid heeft
  • droge ogen heeft. Wanneer u al droge ogen heeft, maakt LASIK dit vaak nog erger. .
  • grote oogpupillen heeft. Wanneer deze groot zijn, vooral bijj zwak licht is LASIK vaak niet geschikt omdat u dan meer kans heeft op vervelende lichteffecten.
  • lijhdt aan glaucoom (groene staar). Na een operatie wordt de druk op uw oogbol groter, waardoor glaucoom (wat samenhangt met een verhoogde oogboldruk) kan verergeren.
  • lijdt aan cataracts (grijze/grauwe) staar.

Andere redenen om af te zien van een ooglaseroperatie zijn :

  • extreme bijziendheid, waarbij de risico's van een behandeling niet opwegen tegen de voordelen.
  • goed gezichtsvermogen. Als u goed genoeg ziet om alleen af en toe een bril of contactlenzen nodig te hebben, geldt hetzelfde: de risico's van een operatie wegen dan niet op tegen de voordelen.
  • presbyopie oftewel ouderdomsverziendheid: u heeft alleen een leesbril nodig en een operatie is als schieten met een kanon op een mug.
  • u doet aan een vechtsport: wanneer iemand u regelmatig op het gezicht timmert, zoals bij bokswedstrijden of MMA is een laseroogoperatie niet de beste keus (omdat het hoornvlies er ook zwakker van wordt).


Bepaalde medische aandoeningen, die niet rechtstreeks met uw ogen te maken hebben, kunnen toch complicaties opleveren bij een ooglaseroperatie of de uitkomst ervan minder voorspelbaar maken:

  • ziekten of aandoeningen, waardoor uw immuunsysteem zwakker is dan normaal en u gevoeliger bent voor infecties, zoals bijvoorbeeld reumatoïde arthritis, lupus, HIV en andere auto-immuunaandoeningen
  • het nemen van weerstandsonderdukkende medicijnen
  • diabetes
  • depressie of bepaalde chronische aandoeningen, zoals migraine, prikkelbaredarmsyndroom (PDS/IBS) en fibromyalgie. Wanneer u aan een van deze aandoeningen lijdt, betekent dit vaak dat u of eerder kans heeft op droge ogen of meer pijn na een operatie dan anderen dat ervaren. Waarom dat zo is, is niet altijd even duidelijk, maar kan te maken hebben met de mate, waarin u pijn ervaart.

Stabiel zicht. Wanneer u bijziend bent, betekent dit dat uw gezichtsvermogen tijdens de tienerjaren en soms nog langer veranderlijk is, waardoor u regelmatig wijzigingen nodig heeft voor uw bril of contactlenzen. Het is dan zinloos om een ooglaseroperatie te ondergaan en daarom opereert men niet voor u 18 jaar (of beter nog, 21 jaar) oud bent.
Ook wanneer u zwanger bent, borstvoeding geeft of steroïdale hormonen neemt, verandert uw gezichtsvermogen, waardoor een operatie op dat moment ook niet wenselijk is.

Hoeveel kans u heeft op complicaties zoals hier beschreven worden, is sterk afhankelijk van uw medische geschiedenis en hoe gezond uw ogen op dit moment zijn. Bespreek uw persoonlijke risico's bij het intake gesprek met uw behandelaar en weeg gezamenlijk af of de voordelen van een operatie opwegen tegen de risico's. Bespreek zonodig ook wat u kunt doen om de risico's te verminderen, zoals bijv. eerst een oogprobleem te behandelen en uw oogleden en wimpers schoon te houden door bijv. geen make-up te gebruiken voor u geopereerd wordt.

 

Het succes van uw eigen ooglaseroperatie zal grotendeels afhangen van de oogafwijking die u heeft en de vaardigheid van de chirurg, die de operatie verricht. Wie slecht in bescheiden mate bijziend is, heeft de grootste kans op succes. Mensen met een grote mate van bijziendheid of verziendheid danwel astigmatisme, zal na een operatie veel minder kans op perfect zicht hebben.
Bekijk als u dat knt, ook welke ooglaserkliniek de beste resultaten heeft (ofschoon die tot op zekere hoogte ook manipuleerbaar zijn, door bijv. bij de geringste twijfel patiënten te weigeren). Wanneer u zelf gaat vergelijken, kijk dan vooral naar de statistieken, die betrekking hebben op uw specifieke oogafwijking en de soort ooglaseroperatie die u wilt ondergaan.

Afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden een voorkeuren, wilt u mogelijk liever kiezen voor een ander soort operatie, zoals implanteerbare lenzen.
Lenzen kunnen ook geïmplanteerd worden om het gezichtsvermogen te verbeteren. Dit wordt vaak sowieso al gedan bij een staaroperatie (waarbij de oude, wazige natuurlijke lens wordt verwijderd). Dit is een redelijk alternatief voor ooglaseroperatie bij ouderen, vooral wanneer te verwachten valt dat u in de nabije toekomst een staaroperatie nodig zult hebben. Sowieso geldt dat wanneer u eerder een laseroperatie gehad heeft, dat dit een probleem kan vormen wanneer u ooit aan staar geopereerd moet worden.

En wat ga ik doen? Het doorlezen van de risico's en mogelijke redenen waarom ooglaseren niet geschikt is, heeft me doen besluiten het niet te doen. Ik heb snel last van droge ogen en daarnaast ben ik gezegend met een goed nachtzicht, wat ik niet graag zou willen missen. Dan maar een bril dragen en af en toe oogdruppels gebruiken ipv dat continu te moeten doen. 
Overigens wordt een ooglaseroperatie normaliter niet door uw ziektekostenverzekering vergoed, tenzij daar een medische noodzaak voor is: het wordt namelijk als een kosmetische ingreep gezien.

Get every new article on your mail