Stress verminderen met ASMR, hoe dan?

Stress verminderen met ASMR, hoe dan?

Ons brein is voorgeprogrammeerd om ons gestrest te maken. Dat doet het vaak en kan over willekeurig welk onderwerp gaan.
Zoals geldt voor heel veel soorten gedrag, gaat ook hier op dat stress een overlevingsmechanisme is, waarmee de hersenen ons alert maken wanneer dat nodig is. We zijn hierdoor in staat om in luttele seconden op de vlucht te slaan wanneer er op ons gejaagd wordt of wanneer we zelf jagen.

Gelukkig hoeven we tegenwoordig zelden nog op de vlucht te slaan voor een leeuw, die in ons een lekker hapje ziet. Vandaag de dag is te veel stress ondergaan helemaal niet handig en zelfs contra-productief.
Wanneer we onder stress staan, verliezen we de mogelijkheid om ons op iets anders te concentreren en raken we overstelpt met negatieve gevoelens.

In het verre verleden was de energie die vrij kwam bij het ervaren van stress, heel erg nuttig wanneer we op de vlucht moesten slaan of juist vechten. Een bliksemsnelle stress-reactie heeft ons vast heel vaak het leven gered.
Waar we vroeger deze stress echt nuttig konden inzetten, is dat tegenwoordig niet meer het geval, sterker nog, we worden er trager van.

Daarom moeten we op zoek naar manieren om stress op een andere manier kwijt te raken. Op vakantie gaan zou leuk zijn, maar vaak kunnen we geen dagje vrij nemen of zelfs maar onze telefoon, tablet of computer uitzetten.

Wat is ASMR?

En dat is precies waar ASMR uitkomst kan bieden. ASMR is een afkorting voor Autonomous Sensory Meridian Response (NL: autonome sensorische meridiaan reactie) wat ook simpelweg 'hersen-tintelingen' of zelfs een 'hersen-orgasme' wordt genoemd. Hersentintelingen zijn precies wat de naam aangeeft, het is een milde huivering die bij het hoofd begint en naar de ruggengraat en ledematen doorlooopt.
Dit moet je niet verwarren met 'koude rillingen' of 'kppenvel', wat met een medische term 'frisson' heet.
https://en.wikipedia.org/wiki/Frisson

Behalve op het hoofd en de ruggengraat kan iemand ook het gevoel krijgen dat de keel bijna wordt dichtgeknepen. Iedereen ervaart het net iets anders, maar voor iedereen geldt dat het heel fijn aanvoelt.

Sommigen melden dat ze hierdoor verbazingwekkend ontspannen raken. Sommigen zeggen dat ze hierdoor niet langer last hebben van angststoornissen.

Deze aangename gevoelens kunnen zowel van buitenaf als van binnenuit worden opgeroepen.

Van binnenuit kunnen we deze aangename gevoelens oproepen door aan iets fijns te denken of aan een bepaalde gebeurtenis die we als heel erg plezierig hebben ervaren.

Van buitenaf krijgen we deze gevoelens spontaan wanneer we blootgesteld worden aan bepaalde stimuli van buiten, wat kan gebeuren door wat we zien, wat we horen of wanneer we ons heel goed concentreren op wat iemand zegt, die iets heel zachtjes uitlegt of je its nieuws leert.
Klaarblijkelijk is het voor grote delen van de bevolking met name heel erg plezier om iets uitgelegd te krijgen, dat werkt als het ware hypnotiserend.

Volgens de ASMR onderzoekers en een aantal websites die er speciaal voor in het leven zijn geroepen, kunnen we deze aangename gevoelens krijgen van het volgende:

- luisteren naar iemand die langzaam, nadrukkelijk en vaak ook fluisterend spreekt
- kijken naar leerzame instructiefilmpjes of luisteren naar lezingen
- het bekijken van een filmpje waarin iets gebeurt waardoor gevoelens van sympethie of empathie opgewekt worden, zoals leuke dierenfilmpjes
- het genieten van een heel mooi stuk muziek of kunstwerk
- het kijken naar hoe een ander mens een bepaalde taak heel erg aandachtig en zorgvuldig uitvoert, zoals het netjes invullen van een formulier, het zorgvuldig doorzoeken van een tas, een voorwerp heel aandachtigh bekijken, etcetera
- zorgvuldige aandacht krijgen van een ander mens
- geknipt worden bij de kapper of anderzins aangeraakt worden op ons hoofd of de rug zoals bij een massage of schoonheidsbehandeling.

De wijze waarin je dit persoonlijk ervaart, is voor iedereen anders en heb je waarschijnlijk nooit met anderen gedeeld. Waarom niet?
Omdat tot 2010, dit fenomeen officieel niet eens bestond, althans, er werd in de westerse wereld niet als zodanig over geschreven, al is het vast zo oud als de mensheid.

Sinds 2010 bestaat ASMR als een zogenaamde ondergronds 'cult'beweging, die op deze manier aan mindfulness doet. Mensen, die dit praktiseren, melden dat ze hierdoor heerlijk kunnen ontspannen en in een soort flow komen, die vergelijkbaar is met wat mensen ervaren bij meditatie.
Sommigen die last hebben van chronische pijn, angstige en/of depressieve gevoelens, merken dat ze dankzij ASMR verlichting ervaren.

Heel veel mensen zullen dit aangename gevoel op het hoofd, nek en ruggengraat al wel ervaren hebben, wanneer ze geknipt worden door de kapper.
Een opvallend fenomeen bij ASMR is dat mensen dit gevoel óók kunnen krijgen zonder dat ze aangeraakt worden, wanneer ze ergens naar luisteren of kijken wat voor hen persoonlijk als heel fijn wordt ervaren. 

Hoe werkt ASMR precies?

Onderzoekers die zich hebben toegelegd op ASMR geloven dat mensen deze aangename gevoelens ervaren omdat het hen doet denken aan de zorg die een liefhebbende ouder aan hen heeft gegeven in de jeugd. Daarom ook wordt persoonlijke aandacht van vrienden, familie, verpleegster, vliegtuigpersoneel, kappers en schoonheidsspecialisten door zoveel mensen als zeer aangenaam ervaren.

Voor veel mensen kunnen die gevoelens ook opgeroepen worden door geluiden of beelden, die mensen op dezelfde manier laten reageren als wanneer ze persoonlijke zorg krijgen.

Toepassingen voor ASMR

Er zijn de afgelopen 8 jaar heel veel gemeenschappen ontstaan, waarin ASMR-videos en geluidsfragmenten gedeeld worden. Deze vindt men met name op Reddit, Youtube en Soundcloud.

In 2015 hebben onderzoekers van de vakgroep Psychologie bij de Britse Swansea University het eerste onderzoek gedaan naar ASMR dmv een uitgebreide vragenlijst om te achterhalen waarom mensen gebruik maakten van ASMR.

Uit dit onderzoek bleek dat :

- 82% van de deelnemers gebruik maakten van ASMR om sneller in te kunnen slapen
- 70% van hen ASMR gebruikten om beter te ontspannen
Door buitenstaanders wordt vaak gedacht dat mensen ASMR gebruiken om seksueel opgewonden te raken.
Volgens dit onderzoek was dit echter maar bij 5% van de deelnemers het geval, terwijl 84% ontkende dat dit het geval was.

Men denkt dat ASMR gebruikers in staat stelt om verlichting te krijgen bij angst, depressivieit en pijn.

Terwijl onderzoekers nog lang niet klaar zijn met onderzoek, hebben adverteerders voor grote bedrijven dit 'gat in de markt' al omarmd.
Zo heeft de Amerikaanse restaurantketen Applebee's een YouTube video van 1 uur lengte geproduceerd met de titel "Soothing Grill Sounds – Sizzling Meat." (ontspannende geluiden van de grill - sissend vlees)
Zo zijn er meer grote bedrijven: Sony, IKEA, Dove en Pepsi maken ook gebruik van ASMR in hun advertenties.

YouTube staat inmiddels ook vol met ASMR video's die het doel hebben om ons deze hersentintelingen te bezorgen door middel van geluiden of beelden. Er zijn veel ASMR artiesten, waarbij een vrouw met de bijnaam GentleWhispering éen van de populairste is. Tik eenvoudigweg het woord 'ASMR' in en u zult er honderden vinden.

Negatieve gevoelens bij ASMR

Niet iedereen vindt ASMR aangenaam. Sterker nog, sommige mensen krijgen dan zelfs een woede-aanval. Dit fenomeen wordt ook wel 'misofonie' genoemd (haat voor geluid).

Lijders aan misofonie melden dat het met name geluiden zijn, die andere mensen maken, wat ze tot wanhoop drijft, zoals luid ademen, neus ophalen of smakkend eten. Dit kan gevoelens van walging, boosheid of woede opwekken, die niet aangeleerd kunnen zijn.

Er zijn opvallende gelijkenissen tussen wat mensen ervaren bij ASMR en misofonie.
In beide gevallen is sprake van een bepaalde reactie na het aanhoren van bepaalde geluiden. Een reactie, die meestal volgt op bewegingen en gluiden van andere mensen, die niet aangeleerd zijn, maar onwillekeurig plaatsvinden.

Verband tussen ASMR en synesthesie

Er is ook een verband tussen ASMR en een ander gelijksoortig fenomeen met de naam synesthesie. Synesthesie is het beste bekend als het verschijnsel waarbij bepaalde letters en cijfers altijd in een bepaalde kleur verschijnen.
Dit verband kan echter tussen elk willekeurig zintuig plaatsvinden bij wat we kunnen zien, voelen of horen. Wanneer iemand letterlijk ook een beeld voor ogen krijgt wanneer ze ergens aan denken of iets horen, wordt dat ook beelddenken genoemd.

ASMR en synesthesie zijn dus verwant aan elkaar: bepaalde prikkels van buiten (zoals fluisteren, ergens heel erg op concentreren) geeven aanleiding tot interne gevoelens op een soortgelijke voorspelbare wijze.
In het geval van ASMR gebeurt dit door tintelende gevoelens en ontspanning, wat als positief wordt ervaren.
Het lijkt er op dat ASMR en misofonie twee uiteinden van het zelfde spectrum van synesthesie-achtige emotionele reacties zijn.
Dan gaat uiteraard op dat ASMR het positieve eind van het spectrum is van de synesthesie voor geluid/emoties en dat het tintelende gevoel een secundair verschijnsel is, wat het resultaat is van het positieve gevoel en niet de eerste reactie.
Dat idee wordt ondersteund door wat deelnemers aan het ASMR-onderzoek rapporteren, namelijk dat ze lang niet allemaal een tintelend gevoel ervaren , ook al bereikten ze een staat van diepe ontspanning en welbevinden.

Dat tintelende gevoel is echter afwezig bij lijders aan misofonie. Hooguit melden sommigen dat hun huid juist gevoelloos wordt of heel geirriteerd aanvoelt.
Het is echter waarwschijnlijker dat de gevoelens niet verlopen van een geirriteerd gevoel naar een plezierig tintelend gevoel op de huid maar eenvoudig weg tussen de afwezigheid van dat gevoel en een tintelend gevoel met veel ervaringen ertussen in.
Aan artikel gerelateerde producten

Get every new article on your mail