Wat is co-enzym Q10 en waarom is het zo belangrijk voor onze gezondheid?

Wat is co-enzym Q10 en waarom is het zo belangrijk voor onze gezondheid?

Co-enzym Q10, wat meestal wordt afgekort tot Q10 is aanwezig in bijna elke cel van ons lichaam. Een andere naam voor Q10 is ubiquinon, wat is afgeleid van het Latijns-Engelse woord 'ubiquitous' wat 'overal' betekent.

Co-enzym Q10 is van aanwezig bij celprocessen in mitochondria waar het verantwoordelijk is voor energieproductie. Energie, die nodig is voor groei en onderhoud van lichaamscellen.
Q10 is ook een belangrijke antioxidant, die het lichaam beschermt tegen bijproducten die bij de energieproducten ontstaan.

Ofschoon het lichaam in staat is om co-enzym Q10 uit voeding om te zetten, kan het dat steeds slechter naarmate we ouder worden.
Dat is de reden waarom Q10 ook wel een 'voorwaardelijk essentiële voedingsstof' wordt genoemd, omdat het wel essentieel wordt en extra moet worden toegevoegd zodra we ouder worden.

Kan je co-enzym Q10 ook vitamine Q noemen?

Als het werkt als een vitamine, er uit ziet als een vitamine en zich gedraagt als een vitamine, dan <b>is</b> het toch ook een vitamine. Toch?

Dat zou je wel zeggen, alleen voldoet Q10 net niet aan de allerlaatste eis.
Namelijk dat iets pas een vitamine is zodra je het alleen uit voeding, de zon (vitamine D) of voedingssupplementen gehaald kan worden omdat je lichaam ze nodig heeft en niet zelf kan maken.

Omdat de meeste mensen een groot deel van hun leven zelf voldoende Q10 kunnen aanmaken, behoort Q10 officieel niet tot de groep vitamines.
Zodra we ouder worden, is dat heel anders, omdat de lichaamseigen productie van Q10 dan flink gaat dalen.
Het is dan alleen niet zo dat het lichaam dan minder Q10 nodig heeft. Dat is dus de reden waarom Q10 een voorwaardelijk essentiële voedingsstof wordt genoemd, omdat ze essentieel wordt voor ouderen en mensen met een hartkwaal.
Daarmee lijkt Q10 toch wel verdraaid veel op een echte vitamine.

Welke functie heeft co-enzym Q10 in het lichaam?

Zoals de naam eigenlijk wel aangeeft, is Q10 een 'co-enzym', wat feitelijk ook precies datgene is wat de functie is van de meeste andere vitamines in ons lichaam. Vitamines en co-enzymen jagen chemische reacties aan in lichaamscellen.
Coenzym Q10 assisteert bij belangrijke lichaamsprocessen, die ervoor zorgen dat het lichaam vlekkeloos functioneert.

Co-enzym Q10 is net zoals vitamine A, D, E en K ook vetoplosbaar. Al deze vetoplosbare vitamines hebben een bepaalde chemische structuur met elkaar gemeen, die sterk lijkt op die van vetzuren.
In het geval van menselijk Q10 gaat het om een vetzuur-staart met 10 koolstofatomen.
Bij andere zoogdieren bestaat deze staart uit 9 koolstof-atomen en begrijpelijkerwijs is de naam dan Q9.

Q10 likt qua molecuulstructuur heel sterk op vitamine K, wat niet zo vreemd is, omdat de namen ook al op elkaar lijken: ubi-quinon versus mena-quinon.
Zowel Q10 als vitamine K hebben als voornaamste functie dat ze behulpzaam zijn bij de zogenaamde redox reactie in een lichaamscel. Dat wil dus zeggen dat ze elektronen doneren en ontvangen.

Mitochondriën als krachtcentrales voor de energieproductie dankzij Q10

Mitochondriën zijn de krachtcentrales in elkke lichaamscel omdat mitochondriën de plek zijn waar ATP (adenosine trifosfaat), het molecuul dat energie transporteert, wordt aangemaakt.
Dit wordt gedaan door middel van de zogenaamde elektronen-transportketen.

De mitochondriën hebben als taak om de chemische verbindingen los te trekken van wat als voedsel de cel binnen komt.
Zodra deze verbindingen verbroken worden, komen elektronen vrij.
Er zijn speciale moleculen nodig om deze elektronen weg te vangen en bij het zogenaamde elektronentransportketen te brengen, wat in het membraan van mitochondriën aanwezig is.
De elektronentransportketen bestaat uit een serie van eiwitcomplexen.
Terwijl de elektronen over deze eleketronentransportketen wordt geleid, komt er energie vrij.
Om een elektron over al deze eiwitcomplexen in de keten te geleiden, zijn speciale moleculen nodig.

Wanneer de elektronen over de keten worden geleid, komen er ook protonen mee, die ook worden voortgeleid op het membraan van het mitochondrion. Hierdoor ontstaat een elektrische lading, wat de energiebron is waardoor het enzym dat ATP maakt, in staat is dat ook te doen. Dit kan je vergelijken met de energie die water levert in een stuwdam. Wanneer het water (de protonen) door de dam (in dit geval het mitochondriale membraan) beweegt, wordt de energie die vrijkomt gebruikt om ADP om te zetten in ATP, de universele energiedrager in ons lichaam.

ATP is de energiedrager, die lichaamscellen nodig hebben om te kunnen functioneren, precies zoals een auto benzine nodig heeft om te kunnen rijden.
En zoals bij een benzine station de pomp er voor is om de benzine in de tank van uw auto te pompen, is Q10 nodig voor energieproductie in een vorm zoals zij dat kunnen gebruiken.

Q10: een antioxidant van hoge kwaliteit

Het feit dant co-enzynm Q10 een universeel molecuul is dat in het gehele lichaam wordt aangetroffen is heel goed nieuws, omdat het tegelijkertijd ook als een krachtige antioxidant kan functioneren.
Eigenlijk is dat ook logisch omdat bijna per definitie, elk molecuul dat tot taak heeft om elektronen te vangen en ook weer af te geven, ook als antioxidant functioneert.

Q10 functioneert als antioxidant in die zin dat het vrije radicalen in het lichaam neutraliseert door er elektronen vanaf te vangen, net zoals Q10 ook elektronen transporteert voor de energie productie.
Op deze wijze stelt Q10 het lichaam in staat om de hoog-reactieve vrije radicalen, die bij lichaamsprocessen vrij komen grotendeels weg te vangen.

Geoxideerde moleculen, die een oneven aantal elektronen bevatten, worden vrije radicalen genoemd omdat ze door het gebrek aan een ander elektron waarmee ze een paar kunnen vormen, instabiel worden.
Zonder een antioxidant die het overtollige elektron afneemt of er juist een doneert, stapelen deze hoogreactieve vrije radicalen zich op, wat lijdt tot oxidatieve stress.
Bij oxidatieve stress reageren vrije radicalen met andere moleculen of structuren zoals de celwand, het DNA,k eiwitten en vetten, die dan beschadigd worden, wat oxidatieve schade wordt genoemd en slecht nieuws is voor onze algehele gezondheid.

Co-enzym Q10 is een van de krachtigste antioxidanten op celniveau die cellen en lichaamsweefsels beschermt tegen oxidatieve schade.
Door ervoor te zorgen dat voldoende Q10 beschikbaar is voor het lichaam, ontstaat een gezonde balans tussen vrije radicalen en antioxidanten.
Een goede balans tussen vrije radicalen en antioxidanten wordt des te belangrijker naarmate we ouder worden omdat de oxidatieve stress en oxidatieve schade dan ook flink toeneemt.
Helaas wordt juist wanneer we méér antioxidanten nodig hebben, de lichaamseigen productie van Q10 een tandje lager gezet.

Andere voordelen van co-enzym Q10

Co-enzym Q10 wordt overal in het lichaam aangetroffen, waardoor de gezondheidsvoordelen ervan ook overal voelbaar zijn.
De hoogste concentratie van Q10 wordt in de hardst werkende orgaanen aangetroffen: het hart, de lever, nieren en alvleesklier. Dit zijn de organen met de snelste stofwisseling en hoogste energiebehoefte.

Uit onderzoek blijkt dat er een belangrijk verband is tussen de co-enzym Q10 productie en een goede hartfunctie.
Q10 werd succesvol gebruikt om mensen met hartzwakte gezonder te maken. Q10 ondersteunt ook een goede spierfunctie en is zelfs ook van belang in het grootste orgaan wat het lichaam heeft, namelijk de huid.
Q10 is uiteraard van belang voor een gezonde celgroei en het onderhoud ervan.
Omdat Q10 tot taak heeft om elektronen te transporteren, kunnen cellen met een hogere Q10-spiegel ook beter groeien en functioneren.

Hoe verhoog je de Q10-spiegel?

Naarmate het verouderend lichaam slechter in staat is om zelf genoeg co-enzym Q10 aan te maken, wordt het belangrijker om de Q10-spiegel zelf op peil te houden dankzij een Q10-rijk dieet of via suppletie.

Qua voeding is Q10 met name aanwezig in vette vis. Kies wanneer u vis koopt voor zalm, haring, makreel of sardientjes.
De aanbeveling om tenminste tweemaal per week vette vis te eten is niet alleen bedoeld om zo het peil van omega-3 vetzuren te verhogen, maar ook om zo meer Q10 binnen te krijgen.

Q10 is ook aanwezig in andere eiwitbronnen zoals rundvlees of kip. Wel geldt dat gram voor gram, er twee keer zoveel Q10 in rundvlees zit als in kippenvlees.
Vegetariërs hoeven niet te wanhopen: ook in noten en zaden is van nature een redelijke hoeveelheid Q10 aanwezig.
Weliswaar niet zoveel als in vette vis of rundvlees, dan toch is de hoeveelheid Q10 die in noten aanwezig is, niet verwaarloosbaar.
Denk daarom als u een tussendoortje wilt eten ook eens aan een portie noten of voeg sesamzaadjes of pistachenoten toe aan uw maaltijdsalade om zo behalve veel andere micro-voedingsstoffen ook meer Q10 binnen te krijgen.
Aan artikel gerelateerde producten

Get every new article on your mail